Nieuwjaarsduik? Die bedacht deze man

De man achter de nieuwjaarsduik is de nu 85-jarige Ok van Batenburg. 56 jaar geleden nam hij de allereerste nieuwjaarsduik. Zijn reden destijds: pure baldadigheid. Metro sprak de man vorig jaar over zijn 'tegendraadse daad' die ontpopte tot een oer-Hollandse traditie. 

1959, het jaar waarin u bedacht: ik ga op 1 januari de zee in. Hoe kwam het in u op?
Ik was zwemleraar bij een zwemvereniging, maar werd eruit gegooid. Ze vonden me te tegendraads, dus kon ik vertrekken. Maar met mij kwam een groepje zwemmers mee. Ik richtte een nieuwe zwemclub op: Njord’59. Baldadige jongens en meiden die alles deden zolang anderen het niet ook al deden, en ik was hun trainer. We bedachten tal van grappige opstandige dingen, zo ook de nieuwjaarsduik. Het werd gewoon op een dag gezamenlijk bedacht in de groep. Met z’n 28en zouden we op de eerste dag van 1960 bij Zandvoort de zee induiken.

En zo geschiedde, u dook gewoon zonder na te denken het ijskoude water in?
Natuurlijk niet. Als iemand er dood bij zou neervallen, zou ik dat op mijn bordje krijgen. Ik was de trainer. Dus heb ik eerst geoefend. Met de meest enthousiaste zwemmers zijn we op tweede kerstdag bij Bloemendaal de zee ingedoken.

En?
Ja, het was koud ja. Maar dat was alles. Bij een houten hutje op het strand zijn we om een potkachel gaan zitten om op te warmen. De eigenaar had nog een paar blikken erwtensoep staan en dat aten we. Dat beviel zo goed dat we besloten dat er op 1 januari ook erwtensoep moest zijn. Daar zou mijn moeder voor zorgen. In ketels op het fornuis waarin zij normaal het water voor de was opwarmde, maakte zij die dag de erwtensoep.

Hoe reageerden anderen op het nieuwjaarsduik-idee?
De huisarts belde mij en riep: ben je belazerd? En ook vanuit de zwembond kwam kritiek. Maar ik had de duik getest en wist dat het alleen een beetje koud was.

U bezweek niet voor de kritiek?
Ach wel nee. Zoals ik al zei: we waren baldadig. Maar ik hield iedereen goed in de gaten en was ontzettend streng. Iedereen was verplicht mee te doen aan een warming-up op het strand. De groep moest bij elkaar blijven en ik wees voor iedereen een buddy aan. Na de duik stil staan kletsen? Dat zat er niet in onder mijn leiding. ’Kleed je aan’, bulderde ik dan over het strand.

Maar de nieuwjaarsduik werd groter, een fenomeen. Hoe hield u controle?
Mijn groep nieuwjaarduikers bleef bestaan uit 30 tot 50 mensen. Wilde je meedoen aan de duik, dan moest je je vooraf melden bij mij in het clubhuis. Als er een bouwvakker kwam dacht ik: prima. Maar iemand die op kantoor werkte en nooit sportte, stuurde ik weg. De padvinders en reddingsbrigade wilden later ook een nieuwjaarsduik nemen. Prima, maar niet onder mijn leiding. Ik wilde de verantwoordelijkheid niet voor een grote groep mensen en stuurde ze naar een ander strandje.

Is dat de reden waardoor ’de nieuwjaarsduik’ zich als een olievlek verspreidde?
Dat denk ik wel. In Scheveningen organiseerde een andere zwemvereniging later ook een nieuwjaarsduik. Die duik werd snel groot. Deelnemers kregen zelfs een vaantje. Ik heb me rot gelachen, wat een flauwekul. Gut, gut, je rent de zee in, laat je vallen en rent weer terug. En dan krijg je een lintje, flink hoor.

Inmiddels is de nieuwjaarsduik omgedoopt tot Unox-Nieuwjaarsduik en doen duizenden mensen mee, wat vindt u daar van?
Leuke flauwekul, dat vind ik er van. Als ik al die mensen zie denk ik: zo, zo, mijn zeeduikje, dat zoiets onnozels zo groot is geworden.

Duikt u nog mee?
Zeker niet. Ik ben twintig jaar geleden al gestopt. Maar ik ben voor Unox sinds een paar jaar duikmeester. Een soort mascotte. In Zandvoort en Scheveningen loop ik op 1 januari op het strand rond en maak een praatje met mensen.

origineel: http://www.metronieuws.nl/nieuws/binnenland/2015/12/nieuwjaarsduik-die-bedacht-deze-man